Vier tips om medicatiefouten te voorkomen

Mensen maken fouten, dat is een soorteigenschap. Ook als die mensen werken in de zorg, en ook als het gaat om leven of dood, helaas. Het werken met of het toedienen van medicijnen bijvoorbeeld, is heel foutgevoelig en risicovol; het zorgt daardoor voor stress bij zorgmedewerkers. Bovendien leiden medicatiefouten op jaarbasis volgens de Patiëntenfederatie tot 49.000 ziekenhuisopnamen. In dit artikel vind je tips om medicatiefouten én de bijbehorende stress te voorkomen.

1. Breng protocollen op orde

Calamiteiten ontstaan meestal door menselijke vergissingen. Maar het kan ook misgaan omdat de organisatie fouten maakt. Als protocollen niet helemaal op orde zijn, weten zorgmedewerkers bijvoorbeeld niet wanneer ze precies bij een collega aan moeten kloppen om de medicatie te laten controleren. Of een medewerker deelt medicijnen uit terwijl hij of zij hiervoor niet is opgeleid.
Voorkomen is beter dan genezen, en dat geldt zeker voor alle fouten rondom medicatie. Loop nog eens goed de protocollen na en betrek daarbij de medewerkers. Zijn de afspraken nog actueel? Begrijpen medewerkers wat zij rondom de toediening van medicatie moeten weten, doen en waarom? Is de veiligheid gediend met de gemaakte afspraken? Het lijkt zó voor de hand liggend, dat je gemakkelijk vergeet hier regelmatig aandacht voor te hebben.

2. Zorg voor een actuele toedienlijst

De Inspectie voor de Gezondheidszorg (de voorloper van de Inspectie voor Gezondheidszorg en Jeugd) publiceerde vorig jaar het rapport Veilig voorschrijven moet beter. Daaruit blijkt dat een goede overdracht van de medicatiegegevens van de ene naar de andere zorgverlener de zwakste schakel is in het medicatieproces. Volgens het rapport kun je niet ‘blind vertrouwen op het actuele medicatieoverzicht, want dit kan onvolledig zijn.’ Daarnaast is het niet zeker dat de cliënt daadwerkelijk alles volgens voorschrift gebruikt zodra de zorgmedewerker zich heeft omgedraaid. Dat vraagt erom dat hij of zij altijd alert is.
Uit een deelonderzoek onder 48 intramurale (verpleeg)zorginstellingen dat zich specifiek op de verpleeghuiszorg richtte, blijkt dat een actueel medicatieoverzicht met een actuele toedien- of aftekenlijst ontbrak in de loop van een opname. Terwijl die nu juist essentieel is voor een goede overdracht. Als de lijst ontbreekt, weten medewerkers immers niet waar ze aan toe zijn, en de cliënt al helemaal niet. Heeft de cliënt zijn medicijnen gehad? En wanneer dan? Hoewel het onderzoek zich niet richtte op de thuiszorg, spelen daar dezelfde problemen met de toedienlijst. En wellicht zijn de consequenties daarvan nog nijpender, omdat de thuiszorgmedewerker er helemaal alleen voor staat bij de cliënt.

3. Digitaliseer

Omdat mensen nu eenmaal fouten maken, draagt het zelf maken van een medicijnlijstje niet bepaald bij aan de medicijnveiligheid. Een vergissing is zo gemaakt als een medewerker niet goed kan lezen wat op het etiket van een geneesmiddel staat, dit verkeerd overneemt, of een fout maakt in de dosering. Eén van de aanbevelingen van de Inspectie is dan ook: maak gebruik van elektronisch voorschrijven. Een logische gedachte, want met papieren recepten is de kans groot dat je altijd achterloopt. Als een huisarts een wijziging doorgeeft in dosering of zwaarte, komt dit meteen in het systeem terecht als hij elektronisch voorschrijft. Zo wordt de kans verkleind dat de apotheek fouten maakt bij het klaarmaken en bezorgen van de medicijnen bij cliënten. En in het verlengde daarvan: maak ook de toedien- of aftekenlijst digitaal. Vaak zijn dit nog papieren lijsten, waarbij het maar de vraag is of die goed zijn ingevuld, en of de meest actuele versie niet toevallig net onder een kast is gedwarreld. Met papieren lijsten weet de zorgmedewerker die bij de cliënt komt eigenlijk nooit helemaal zeker wat de stand van zaken is.

4. Laat de Zorgapp het werk doen

Onze Zorgapp zorgt voor optimale digitalisering. Werken medewerkers met de app, dan worden veel fouten voorkomen doordat de app de integratie tussen het ECD en het medicatieproces goed regelt. Niet alleen weet de (thuiszorg)medewerker via de route in de app precies waar hij of zij naartoe moet, de medewerker heeft ook direct toegang tot de meest actuele digitale toedien- of aftekenlijst. Die digitaal afgevinkt kan worden, en die de mogelijkheid biedt voor dubbele (digitale) controle om te voldoen aan het vierogen-principe.
Doordat de Zorgapp garant staat voor optimale processen in de intramurale of extramurale zorg, vermindert de kans op fouten. Ook hebben medewerkers die werken met de app, in een sector die toch al een zeer hoge werkdruk kent, minder last van stress. Zij hebben meer tijd voor de cliënt die kwalitatief betere zorg ontvangt. En gaat er een keer wat fout, dan is registratie en melding ervan gemakkelijker met de app, die medewerkers ook ontzorgt in de administratieve processen. Toedienen van medicijnen blijft mensenwerk. Maar digitalisering, in combinatie met de Zorgapp, verlaagt de risico’s ervan.

Wat doe jij al om medicatiefouten te voorkomen? Als je benieuwd bent wat de Zorgapp voor jou en jouw medewerkers kunnen betekenen, dan gaan we graag met je in gesprek. Bel met Jos Koppelaar via 06 3809 1409 of mail jos@careconnections.nl.

Inspiratie rechtstreeks in je mailbox?

Laat je naam en e-mail adres achter en je bent direct op de hoogte van artikelen, tips, blogs en ons laatste nieuws.

informatie

Download de
brochure

demonstratie

Maak een afspraak
voor een demo

Begin met typen en druk op enter om te zoeken